نام ما
نام «پرشیا» (Persia) از پارس (امروز فارس) گرفته شده است؛ منطقه‌ای که امپراتوری هخامنشی ایران از آن برخاست و کوروش بزرگ حدود سال 550 پیش از میلاد آن را بنیان نهاد. آن امپراتوری که بیش از 2,500 سال پیش در سرزمینی پدید آمد که امروز ایران است، یکی از تمدن‌های بزرگ تاریخ بود و به مهندسی آب و معماری خود شهرت داشت.
پارس اکوتک نام خود را از همین میراث گرفته است: از سنت ایرانی خنک کردن با هوا و آب، به شیوه‌ای طبیعی و بدون مصرف انرژی بیش از حد، تا کولرهای تبخیری امروز.
بادگیرهای ایرانی («badgir»): خانه‌های ایران بسیار پیش از برق این‌گونه خنک می‌شدند.
ایران · هزاران سال پیش
بسیار پیش از برق، در فلات ایران، یعنی ایران باستان، خانه‌ها با باد خنک می‌شدند. بادگیرها که «badgir» نامیده می‌شوند (از واژهٔ فارسی باد و گیر، به معنای «گیرندهٔ باد»)، یکی از راه‌حل‌های بزرگ معماری ایرانی برای زندگی در اقلیم‌های گرم و خشک هستند.
بادگیر در مصر باستان (حدود 1300 پیش از میلاد) نیز شناخته شده بود، اما در ایران بود که این فن توسعه یافت، کامل شد و طی قرن‌ها گسترش پیدا کرد تا آنکه به ویژگی معماری آن تبدیل شد، از یزد و کاشان تا سواحل خلیج فارس.
بادگیر یا برج باد، سازه‌ای معماری است که برای گرفتن و هدایت هوای تازه به داخل ساختمان‌ها طراحی شده و هم‌زمان هوای گرم را بیرون می‌راند و راهی کارآمد برای تهویهٔ طبیعی بدون نیاز به انرژی الکتریکی فراهم می‌کند. این سازه‌ها با دریچه‌هایی ساخته می‌شدند که به‌طور حساب‌شده جهت‌دهی شده بودند تا نسیم غالب را بگیرند و به درون هدایت کنند، جایی که هوا از روی منابع آب یا سطوح مرطوب می‌گذشت و پیش از توزیع در اتاق‌ها خنک می‌شد.
هر منطقه از ایران سبک خاص خود را متناسب با اقلیم و بادهای غالبش پدید آورد. در یزد و کاشان، در دل کویر مرکزی، بادگیرهای بلند چهار، شش یا هشت وجهی ساخته شد که می‌توانستند نسیم را از هر جهتی که بوزد بگیرند.
در اردکان و میبد بادگیرهای یک‌وجهی یا دارای دو تا چهار وجه بسیار نزدیک به هم رایج است؛ در کرمان طرح‌ها ساده‌تر و چهار وجهی است؛ و در سیستان بادگیرها رو به یک باد غالب ساخته می‌شوند.
در سواحل مرطوب‌تر خلیج فارس، بادگیرهای باریک و بلند ساخته شد که رو به نسیم دریا بودند و در آن‌ها نکتهٔ مهم، در حرکت نگه داشتن هوا بود. حتی آب‌انبارهای گنبددار («ab anbar») نیز برای خنک نگه داشتن آب بادگیر داشتند.
باد که از مجراهای برج واقع در بام عبور می‌کرد، به‌طور حساب‌شده هدایت می‌شد تا گردش هوا را در داخل ساختمان بهبود بخشد.
در این طرح مسیر هوا دیده می‌شود: باد گرم از بالای بادگیر وارد می‌شود، از کانال پایین می‌رود و در طول مسیر خنک می‌شود. وقتی به پایین، کنار حوض آب، می‌رسد، هوای خنک‌شده میان اتاق‌های خانه پخش می‌شود.
باد گرم
باد
خنک می‌شود
در حین
حرکت
درون
کانال
هوای خنک
هوای خنک
حوض
آب
باد از مجراهای برج بام عبور می‌کند
این سیستم‌های سنتی تهویه نه‌تنها نسیم سطح زمین را می‌گرفتند، بلکه از خنکای آب زیرزمینی قنات‌ها نیز بهره می‌بردند؛ قنات‌ها مجراهای زیرزمینی کهنی هستند که برای انتقال آب در فواصل طولانی در مناطق خشک ساخته شده‌اند. با هدایت هوا از میان این مجراها، باد پیش از رها شدن در داخل ساختمان‌ها به‌طور طبیعی خنک می‌شد و محیطی خنک و راحت بدون نیاز به وسایل مکانیکی پدید می‌آمد.
بادگیر
خروجی
هوا
باد
جهت باد
زیرزمین خنک
ناحیهٔ فشار کم
زمین
هوای کشیده‌شده
به قنات
آب جاری در قنات
جریان هوا
(خنک‌شده با همرفت و تبخیر)
هوا پیش از ورود به خانه با آب قنات خنک می‌شود
شهر یزد که به شهر بادگیرها مشهور است، برخی از بهترین نمونه‌ها را حفظ کرده است. در باغ دولت‌آباد برجی به ارتفاع حدود 33.8 متر قرار دارد که در حدود سال 1747 ساخته شده و یکی از بلندترین برج‌های خشتی جهان به‌شمار می‌رود. در سال 2017، شهر تاریخی یزد، تا حدی به‌سبب قنات‌ها و بادگیرهایش، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.
این روش خنک‌سازی طبیعی در اقلیم‌های گرم ایران به‌ویژه مؤثر بود و دمای مطبوعی را در داخل خانه‌ها و دیگر فضاهای معماری حفظ می‌کرد. به‌لطف طراحی نوآورانه و پایدارش، این فن همچنان الهام‌بخش سیستم‌های مدرن تهویهٔ غیرفعال و خنک‌سازی اکولوژیک در معماری معاصر است.
امروزه بادگیر جای خود را به کولر تبخیری داده است؛ وسیلهٔ خنک‌کننده‌ای طبیعی‌تر و سازگارتر با محیط زیست.
کولر تبخیری (که به «کولر آبی» نیز معروف است) وسیله‌ای است که هوا را از طریق تبخیر آب خنک می‌کند.
خنکای پس از شنا در یک روز گرم و خشک را به‌یاد دارید، وقتی از آب بیرون می‌آیید و نسیم را روی پوست خیس خود حس می‌کنید؟ یا فقط انگشتتان را در یک لیوان آب فرو ببرید و رویش فوت کنید؛ روی انگشتتان احساس سرما خواهید کرد و متوجه تبخیر آب می‌شوید. این همان خنک‌سازی تبخیری است.
کولرهای تبخیری این فرایند طبیعی را بازسازی می‌کنند و در محیطی گرم و ناخوشایند جریانی پیوسته از هوای تازه و خنک فراهم می‌آورند. وقتی در نیمهٔ اول قرن گذشته تبلیغ کولرهای گازی برای هتل‌ها و رستوران‌ها آغاز شد، کولرهای تبخیری از پیش وجود داشتند و سال‌ها بود که مورد استفاده قرار می‌گرفتند.
نخستین کولرهای تبخیری به‌سبب مقدار زیاد رطوبتی که در هوا آزاد می‌کردند، که ویژگی یک فناوری ابتدایی بود، «کولر آبی» نامیده می‌شدند. کولرهای امروزی طوری طراحی شده‌اند که با کمترین رطوبت در هوا بیشترین خنکی را ایجاد کنند، اما اصطلاح «کولر آبی» همچنان برای اشاره به هر نوع کولر تبخیری به‌کار می‌رود.
هوای گرم و خشک
هوا آب را جذب می‌کند
چگونه کار می‌کند؟
کولرهای تبخیری، مانند کولرهای ساخت پارس اکوتک، آب را از میان پدهای مرطوب و اشباع‌شده می‌گردانند و هم‌زمان هوا را بر سراسر سطح آن‌ها می‌دمند؛ هوای گرم رطوبت را جذب می‌کند و دمای هوایی که از دستگاه خارج می‌شود کاهش می‌یابد.
قلب هر سیستم خنک‌سازی تبخیری پد تبخیری است؛ جایی که آب تبخیر و خنک می‌شود و هوا از آن عبور می‌کند. پدهای تبخیری از ورقه‌های سلولزی شیاردار ساخته می‌شوند که به‌هم چسبانده شده‌اند؛ این ورقه‌ها به‌صورت شیمیایی با ترکیبات ویژه آغشته شده‌اند تا از پوسیدگی جلوگیری شود و عمر طولانی تضمین گردد.
یک سیستم ویژهٔ توزیع آب، آب را بر سطح پد مرطوب پخش می‌کند و تأمین یکنواخت را تضمین می‌کند تا سطح تماس با هوا کاملاً خیس بماند.
پنکه‌ها فشار منفی ایجاد می‌کنند که هوا را از میان پدهای مرطوب می‌کشد؛ در آن‌جا تماس هوا و آب باعث تبخیر می‌شود. یک سیستم کنترل پمپ آب را فعال می‌کند و پنکه هوای خنک را پخش می‌کند. رطوبت نسبی بعدازظهر، یعنی زمانی که دما در بالاترین حد خود است، پایین‌تر است.
و هرچه رطوبت کمتر باشد، خنک‌سازی تبخیری بهتر کار می‌کند. به بیان دیگر، اثر خنک‌کنندگی دقیقاً زمانی بیشتر است که بیش از همه به آن نیاز دارید.
توزیع‌کننده
آب
هوای خنک
و مطبوع
هوای خشک
و گرم
پد
تبخیری
پنکه
مخزن آب
توضیح تصویری گام‌به‌گام
خنک‌سازی تبخیری چگونه کار می‌کند؟
هوای پاک‌تر و خنک‌سازی کارآمد. این سیستم افت دمای طبیعی را با حداقل مصرف انرژی در مقایسه با کولر گازی سنتی ایجاد می‌کند.
سیستم هوای با دمای بالا را از محیط بیرون جذب می‌کند تا فرایند تبدیل آغاز شود.
هوا از میان پدهای ویژهٔ سلولزی عبور می‌کند که پیوسته از آب خیس نگه داشته می‌شوند.
یک پمپ آب، آب را از مخزن پایین تا سیستم توزیع بالایی بالا می‌برد تا پدها به‌طور یکنواخت خیس شوند.
هنگام عبور از پدهای مرطوب، گرمای هوا بخشی از آب را تبخیر می‌کند، انرژی گرمایی را جذب می‌کند و هوا را به‌طور طبیعی خنک می‌سازد.
یک پنکهٔ پربازده هوای خنک‌شده را به داخل فضا یا ناحیهٔ موردنظر می‌دمد.
نتیجه، جریانی پیوسته از هوای نو، تازه و عاری از ناخالصی است که کیفیت زندگی و آسایش را بهبود می‌بخشد.
کیلووات‌ساعت (kWh) بسیار کمتری نسبت به کولر گازی معمولی مصرف می‌کند و از انتشار کیلوگرم‌ها CO2 در کرهٔ زمین جلوگیری می‌کند.
فناوری مورد تأیید دانشگاه مالاگا برای ساختمان‌های کم‌مصرف که با موفقیت در حوزه‌های رأی‌گیری و سوله‌های بزرگ به‌کار رفته است.
کولرهای تبخیری و کولرهای گازی مرکزی هدف یکسانی دارند: خنک نگه داشتن ما. اما این دو سیستم بسیار متفاوت کار می‌کنند؛ درک این تفاوت می‌تواند به شما کمک کند از هر سیستمی بیشترین بازده را بگیرید و مصرف انرژی را به حداقل برسانید.
سیستم‌های خنک‌سازی تبخیری وقتی بهتر کار می‌کنند که مقدار کمی هوای بیرون وارد فضایی شود که کولر تبخیری در آن استفاده می‌شود؛ این کار همچنین هوای تازه را وارد محیط می‌کند و کیفیت هوای داخل را افزایش می‌دهد. مزیت اصلی کولر تبخیری این است که هزینه‌های بهره‌برداری آن بسیار کمتر از کولر گازی سنتی است.
کولرهای گازی مرکزی رطوبت را از هوا می‌گیرند؛ این سیستم‌ها هوای سرد و خشک تولید می‌کنند و در محیط دربسته بهتر عمل می‌کنند.
هزینهٔ اولیه به اندازهٔ دستگاه و فضایی که قرار است خنک شود بستگی دارد؛ همچنین می‌تواند کمتر از کولر گازی باشد و هزینهٔ نصب پایین است. در کنار هزینه‌های خرید و بهره‌برداری کمتر، خنک‌سازی تبخیری می‌تواند جایگزین عالی و سازگار با لایهٔ ازن نیز باشد.
بله. با افتخار اعلام می‌کنیم که به‌لطف مصرف انرژی پایین، این سیستم‌ها می‌توانند با انرژی خورشیدی کار کنند.
کوکیها در این سایت
فقط در صورت پذیرش شما از کوکیهای آماری شخص ثالث (Histats) استفاده می‌کنیم. هر زمان بخواهید میتوانید انتخاب خود را در «تنظیمات کوکیها» در پایین صفحه تغییر دهید. سیاست کوکیها.
